Cấu trúc xương sống và lộ trình nâng cấp giá trị nội địa hóa

Nền tảng kỹ thuật của địa phương dựa trên sự bứt phá của lĩnh vực cơ khí chế tạo và cơ khí chính xác. Đây là ngành giữ nhiệm vụ gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, khắc phục sự phụ thuộc vào nguồn linh kiện nhập khẩu vốn là điểm yếu trong chuỗi cung ứng trước đây. Tiềm năng phát triển hiện nay tập trung vào việc chuyển dịch sang sản xuất robot công nghiệp và máy móc tự động hóa. Một trung tâm Robot công nghiệp đang được nghiên cứu thành lập tại khu vực phía Tây Bắc sân bay Long Thành nhằm tận dụng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sẵn có. Việc phát triển hệ thống sản xuất thiết bị tự động hoá cùng lợi thế về nguồn nhân lực từ các trường đào tạo nghề liên kết quốc tế sẽ hỗ trợ địa phương phát triển các phân ngành quan trọng như vật liệu mới và thiết bị quang học.

Song hành cùng đó, phân ngành điện và điện tử đóng vai trò then chốt trong mạng lưới sản xuất toàn cầu. Đồng Nai đặt mục tiêu nâng mức đóng góp của lĩnh vực này lên 10% GRDP ngành điện tử cả nước vào năm 2030. Chiến lược mới ưu tiên sản xuất các cấu phần quan trọng mang giá trị gia tăng cao như cảm biến, vi mạch, chất bán dẫn thay vì các công đoạn lắp ráp giản đơn. Sự hiện diện của các tập đoàn quốc tế lớn như onsemi, Intel và Synopsys trong việc đào tạo nhân lực là minh chứng cho sự chuẩn bị bài bản của địa phương đối với làn sóng đầu tư công nghệ.

Khai thác lợi thế cửa ngõ hàng không quốc tế

Tầm nhìn trở thành trung tâm lắp ráp máy bay và ô tô thế hệ mới của khu vực gắn liền với sự phát triển của ngành sản xuất phương tiện vận tải. Tận dụng khả năng kết nối trực tiếp với siêu dự án sân bay Long Thành, tỉnh đẩy mạnh thu hút đầu tư sản xuất linh kiện, phụ tùng cung ứng cho các tập đoàn hàng không hàng đầu thế giới. Hiện địa phương sở hữu nhà máy sản xuất thiết bị hàng không cung ứng linh kiện cho các đối tác lớn như Airbus và Boeing. Đồng thời, việc tích hợp với chuỗi giá trị điện tử và hóa chất tạo ra tiềm năng đột phá cho ngành công nghiệp sản xuất linh kiện ô tô điện, thu hút các đối tác chiến lược có năng lực công nghệ hiện đại.

Trong lĩnh vực hóa chất, quy hoạch tập trung phát triển thành tổ hợp sản xuất hóa – dược phẩm quy mô lớn. Ngành này đòi hỏi sự hình thành của các khu công nghiệp chuyên biệt, trang bị hệ thống xử lý môi trường nghiêm ngặt và kiểm soát phát thải chặt chẽ. Mục tiêu phát triển bền vững hướng tới việc thu hút các doanh nghiệp hóa chất toàn cầu đặt trụ sở nghiên cứu và phát triển (R&D) tại tỉnh, kết hợp với các ngành dược phẩm và hóa mỹ phẩm để khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế.

Đối với ngành chế biến thực phẩm, Đồng Nai tận dụng nguồn nguyên liệu dồi dào từ vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên để xây dựng thủ phủ chế biến nông sản hiện đại. Xu hướng đầu tư ưu tiên các sản phẩm chế biến sâu và thực phẩm ứng dụng công nghệ xử lý cao phục vụ xuất khẩu sang các thị trường khó tính. Việc mở rộng các trung tâm R&D chuyên sâu giúp nâng cao giá trị sản phẩm, đưa địa phương trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị nông sản thực phẩm quốc tế.

Ba nhóm sản phẩm mũi nhọn: Động lực tri thức cho tương lai

Bên cạnh 5 trụ cột truyền thống, Đồng Nai xác lập 3 nhóm sản phẩm mũi nhọn mang tính đột phá gồm: Công nghiệp hàng không vũ trụ; Công nghiệp bán dẫn và Thiết bị tự động hóa. Những ngành nghề này đòi hỏi trình độ kỹ thuật cực cao, là công cụ để địa phương ghi danh trên bản đồ công nghệ thế giới.

Ngành bán dẫn hiện đã có những bước đi thực tế tại địa phương. Các tập đoàn quốc tế như onsemi, Intel và Synopsys đang phối hợp chặt chẽ với Đại học Lạc Hồng trong việc đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ. Việc đầu tư phòng lab vi mạch hiện đại và các chương trình kỹ sư theo chuẩn quốc tế là sự chuẩn bị bài bản để đón đầu làn sóng đầu tư tỷ USD.

Kèm theo đó, khu công nghệ số tập trung quy mô hơn 117ha cạnh sân bay Long Thành đã được phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch. Khu vực này được kỳ vọng trở thành nơi thu hút các trung tâm dữ liệu hiện đại và dòng chảy dữ liệu quốc tế.

Xu hướng dịch chuyển sản xuất vào hệ sinh thái tập trung

Một chuyển động rõ nét trong bức tranh công nghiệp Đồng Nai là quá trình di dời các cơ sở sản xuất nằm xen kẽ trong khu dân cư vào các khu công nghiệp tập trung. Áp lực về quy hoạch đô thị và các tiêu chuẩn an toàn lao động ngày càng khắt khe buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm môi trường vận hành chuyên nghiệp hơn.

Theo lộ trình mới, Đồng Nai dự kiến quy hoạch 88-89 khu công nghiệp đến năm 2030. Thay vì phát triển dàn trải, không gian công nghiệp được định hình theo hướng thung lũng công nghệ và thung lũng hóa dược phẩm, gắn kết chặt chẽ với các hành lang logistics và hạ tầng giao thông chiến lược. Việc hoạt động trong một hệ sinh thái đồng bộ cho phép doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận đối tác, nguồn cung và dịch vụ hỗ trợ, từ đó tối ưu hóa chi phí vận hành.

Triển vọng thu hút đầu tư chất lượng cao

Sức hút của chiến lược tái cấu trúc ngành thể hiện qua những con số cụ thể. Trong 11 tháng năm 2025, Đồng Nai thu hút gần 2,5 tỷ USD vốn FDI, đạt 132% kế hoạch năm. Chất lượng dòng vốn ghi nhận sự chuyển dịch rõ rệt khi các dự án mới tập trung hoàn toàn vào công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và logistics thông minh thay vì các ngành thâm dụng lao động. Những dự án quy mô lớn từ Singapore, Hoa Kỳ và Hà Lan liên tục được cấp phép, khẳng định niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào hệ sinh thái của tỉnh.

Sự cộng hưởng giữa chính sách thu hút đầu tư minh bạch và năng lực kiến tạo hạ tầng chuẩn quốc tế của các nhà phát triển chuyên nghiệp là chìa khóa then chốt. Đồng Nai đang vững vàng trên lộ trình trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, nơi công nghệ bán dẫn, hàng không và trí tuệ nhân tạo hội tụ, đóng góp quan trọng vào sự vươn mình của kinh tế Việt Nam trên bản đồ toàn cầu.